Prawo celne

Międzynarodowe i wspólnotowe prawo celne

 

Prawo celne określa zasady przywozu towarów na określony obszar celny a także wywozu towarów z tego obszaru. W szczególności reguluje międzynarodowy obrót towarami, prawa i obowiązki osób uczestniczących w tym obrocie a także uprawnienia i obowiązki organów celnych.

 

Z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej polski obszar celny stał się obszarem celnym wspólnoty (Unia Celna). Oznacza to, że od dnia 1 maja 2004 r. rodzime regulacje w zakresie prawa celnego stanowią część prawa celnego Unii Europejskiej, a obrót towarowy między Polską a krajami członkowskimi odbywa się na zasadzie obrotu wewnętrznego. Tym samym Polska stała się częścią największej płaszczyzny handlowej na świecie. W praktyce przynależność do Unii Celnej skutkuje m.in. zniesieniem ceł na granicy między Polską a krajami wspólnotowymi, przyjęciem jednakowych stawek celnych na towary przywożone spoza Unii czy ustaleniem wspólnej wartości celnej (wartości transakcyjnej za dany towar).

 

Na szczeblu wspólnotowym podstawowym aktem prawnym określającym zasady obrotu towarowego z państwami trzecimi jest Wspólnotowy Kodeks Celny. Na poziomie krajowym przepisy wspólnotowe uzupełniane są przez regulacje zawarte w ustawie z 19 marca 2004 r. Prawo celne oraz przez rozporządzenia precyzujące stosowanie przepisów celnych.Na straży interesów finansowych Wspólnoty, jej państw członkowskich jak i poszczególnych podmiotów uczestniczących w obrocie towarowym stoją organy celne. Ich działalność wiąże się więc z ochroną przed nieuczciwym handlem przy równoczesnym wspieraniu legalnej działalności handlowej. Służby celne odgrywają więc podwójną rolę.

 

Z jednej strony pobierając cła i podatki działają w charakterze fiskusa, z drugiej podejmują działania w zakresie zwalczania przemytu i przestępczości zorganizowanej. Dla przedsiębiorcy uczestniczącego w międzynarodowym obrocie handlowym kluczowa jest nie tylko rzetelna informacja dotycząca optymalizacji należności celnych czy wiedza z zakresu ograniczeń w obrocie (licencje, pozwolenia). Istotne jest również świadome kształtowanie treści umów zawieranych z kontrahentami czy doświadczenie w zakresie windykacji transakcji dokonywanych pomiędzy członkami UE a Ukrainą, Białorusią i pozostałymi państwami spoza obszaru Wspólnoty.

 

Jednym z najczęstszych problemów, z jakimi na gruncie prawa celnego borykają się przedsiębiorcy jest nieodpowiednie określenie wartości celnej przez organ celny. Co istotne, prawidłowe ustalenie jej wartości wpływa na wysokość podatku od towarów i usług,  gdyż w imporcie towarów to wartość celna powiększona o należne cło stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT. Jeżeli natomiast mamy do czynienia z towarami opodatkowanymi podatkiem akcyzowym, podstawę opodatkowania stanowić będzie wartość celna powiększona nie tylko o cło, ale także o podatek akcyzowy.Kluczową kwestią dla prawidłowego określenia wartości celnej jest wysokość ceny rzeczywiście zapłaconej lub ceny należnej za towary (wartość transakcyjna), w sytuacji gdy zostały one sprzedane celem wywozu na obszar celny Wspólnoty. Wartość powyższa określana jest na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Nierzadko przepisy rzeczonego rozporządzenia stosowane są nieprawidłowo, co w rezultacie skutkuje pokrzywdzeniem przedsiębiorców – na przykład w sytuacji odrzucenia przez organ celny wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru, a następnie ustalenie wartości niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto organ celny nie może dowolnie dokonywać ustaleń w sytuacji gdy Wspólnotowy Kodeks Celny w sposób dokładny (enumeratywnie wskazując sposoby oraz kolejność ich zastosowania) określa sposób ustalania wartości celnej towarów. Te i szereg innych naruszeń mogących pojawić się w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego stanowią podstawę odwołania się do Dyrektora Izby Celnej w terminie 14 od daty doręczenia ww. decyzji. Dyrektor Izy Celnej rozpatrując odwołanie może ponownie wydać decyzję, w której utrzymuje dotychczasową w mocy, bądź ją uchyla w całości lub części, bądź też – uchylając decyzję – umarza postępowanie w sprawie. Niezależnie od rozstrzygnięcia, ma 2 miesiące na zajęcie stanowiska. Jeżeli jednak organ odwoławczy stwierdzi, że postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe – wówczas wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jeżeli do podobnych wniosków dojdzie strona – może cofnąć odwołanie przez wydaniem decyzji przez Dyrektora Izby Celnej. Cofnięcie takie nie musi być jednak uwzględnione jeśli Dyrektor Izby Celnej stwierdzi prawdopodobieństwo pozostawienia w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów. Należy wspomnieć, że organ odwoławczy może również stwierdzić w formie postanowienia: niedopuszczalność odwołania,  uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz  pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia (jeżeli nie zawiera zarzutów, istoty i zakresu żądania oraz nie wskazuje dowodów uzasadniających to żądanie). Strony zaś mogą skorzystać z jeszcze jednego środka odwoławczego, jakim jest skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.Powyższe procedury wskazują, iż strony zostały wyposażone w środki umożliwiające sygnalizację organowi wyższej instancji zdarzenie, w którym dochodzi do naruszania przepisów celnych. Strony otrzymały procesowe środki reakcji chociażby na swobodny wybór metody ustalania wartości celnej spośród wszystkich metod wyszczególnionych w rozporządzeniu Rady ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Od tego, na ile przedsiębiorcy korzystają z dostępnych narzędzi ochrony własnych interesów, uzależnione jest powodzenie niejednej, często kosztownej transakcji.

 

Obsługa prawna z zakresu szeroko rozumianego prawa celnego obejmuje m.in.:

 

-doradztwo prawne na rzecz firm spedycyjnych i transportowych;

 

-sporządzanie umów międzynarodowych w sprawach celnych;

 

-odzyskiwanie należności celnych;

 

-odwołania od decyzji organów celnych;

 

-reprezentacja przed organami celnymi oraz przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi i Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Nasi specjaliści

Marek TokarczykAdwokat
Natalia SopelAplikant radcowski III roku

Kontakt

Tokarczyk i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów
ul. Rejtana 36 IVp. lok.2, 35-310 Rzeszów
+48 17 854 91 00 / +48 506 759 712
+48 17 854 91 02
kancelariartip
Oddział Przemyśl
ul. Ratuszowa 10, 37-700 Przemyśl
+48 663 833 361

Formularz kontaktowy

Wybierz
8:00 - 10:00
10:00 - 12:00
12:00 - 14:00
14:00 - 16:00
18:00 - 20:00